De geschiedenis van Nintendo Special | 17 november 2010 00:01 | Auteur: Marcel

Geschiedenis Nintendo - Van speelkaarten tot videogame monopolie
Bedrog, geld, succes, verlies en macht. Het zijn zomaar kernwoorden die de geschiedenis van Nintendo beschrijven. Het begon allemaal in 1889 met een Japanse fabrikant van speelkaarten dat in de 20e en 21e eeuw uitgroeide tot de grootste videogame producent van de wereld.

Fusajiro Yamauchi richtte in 1889 Nintendo Koppai op. Het bedrijfje specialiseerde zich in de productie van Japanse Hanafuda speelkaarten. Het kaartspel werd populair en toen Nintendo ook buiten Kyoto kaarten ging verkopen, werd het een familiebedrijf. Fusajiro Yamauchi kreeg een hersenbloeding in 1940 en hij vroeg zijn kleinzoon Hiroshi Yamauchi om president te worden van Nintendo. Het familiebedrijf kreeg de vorm van een dictatuur en omdat Yamauchi jong was, namen zijn werknemers hem niet serieus. Een staking volgde en Yamauchi ontsloeg daarop een groot gedeelte van de werknemers, waaronder zijn eigen familie. Het was direct duidelijk dat er met Yamauchi niet te spotten viel. Enkel hij mocht beslissen welke producten er wel of niet uitgebracht werden. Yamauchi’s eerste succes volgde in 1959 toen hij een licentie kreeg om Disney-speelkaarten te maken. Nintendo verkocht binnen één jaar 600.000 kaarten met Disney-figuren en was daarmee in één klap de grootste en rijkste kaartenfabrikant van Japan. Yamauchi veranderde de naam van zijn bedrijf in Nintendo Company Limited en ging de beurs op.

NintendoPlayingCards
Dit plakaat in het midden van Kyoto herrinert ons aan Nintendo's geschiedenis als speelkaartenfabrikant

Now you're playing with power!
Yamauchi had grote ambities en besloot om op reis te gaan naar de Verenigde Staten. De United States Playing Card Company was destijds de grootste fabrikant van speelkaarten ter wereld. Yamauchi had grootse verwachtingen, maar keerde teleurgesteld terug naar Japan. Het kleine kantoor en de fabriek in de VS hadden geen indruk gemaakt. Hij besloot om andere producten en diensten te leveren en zo werd Nintendo een taxi-bedrijf, een Love Hotel-exploitant en een snelkookrijst-producent. Hiroshi Yamauchi boekte met geen van zijn buitensporige initiatieven succes en Nintendo was nagenoeg failliet. Op een dag zag Yamauchi de jonge fabriekswerker Gunpei Yokoi spelen met een simpele uitschuifbare klauw. Yokoi had het stuk speelgoed gemaakt als tijdverdrijf en Yamauchi was dermate geïnteresseerd in de creatie dat hij Yokoi de opdracht gaf om er een verkoopbaar product van te maken. Nintendo werd in de jaren ‘60 een speelgoedfabrikant en Gunpei Yokoi verzon de ene na de andere gadget. Nintendo specialiseerde zich in elektrisch speelgoed, zoals de Love Tester en Light Guns en de overstap naar videogames volgde hiermee snel.

Hiroshi zag hoe de prijzen van dure chips en technologie snel daalde. Hij wilde Nintendo’s entertainment en speelgoed combineren met moderne computertechnologie, maar wist niet hoe. Nintendo huurde een aantal Sharp Electronics-medewerkers in om diverse TV-games te bouwen. Hiroshi Yamauchi vroeg aan zijn schoonzoon Minoru Arakawa om Nintendo of America op te richten. Nintendo probeerde in Amerika arcade-games te verkopen, zoals Radar Scope en Space Fever. De games die in Japan populair waren, kregen geen grip op de Amerikaanse markt. Yokoi Gunpei had ondertussen een groep jonge enthousiaste designers om zich heen verzameld, waaronder Shigeru Miyamoto. Miyamoto was bij Nintendo gaan werken op aandringen van zijn vader. Zijn sollicitatie was op zijn zachtst gezegd bijzonder. Waar mensen normaal een portfolio of CV presenteren, daar presenteerde Miyamoto zelfgemaakte klerenhangers voor kinderen. De klerenhangers hadden kruizen die in de muur vastgezet konden worden en ze waren beschilderd met olifanten. Gunpei was dusdanig onder de indruk van dit ontwerp en van de aanpak, dat hij Shigeru Miyamoto aannam.

NintendoUltrahandGunpei
Gunpei Yokoi nam simpele objecten en werkte deze uit tot bizarre producten, zoals de Ultrahand

Miyamoto hielp vanaf dat moment mee met het ontwerpen van games, maar had vrijwel geen inspraak. Toen Arakawa de Radar Scope machines terug naar Japan wilde sturen, floot Yamauchi hem terug. Hij gaf Gunpei Yokoi de opdracht om een spel te maken dat gebruik maakte van de Radar Scope hardware. Aangezien alle kopstukken en technici binnen Nintendo met andere projecten bezig waren, werd de jonge Shigeru Miyamoto aangewezen om zichzelf te bewijzen. Shigeru Miyamoto ontwierp vervolgens zijn eerste eigen game genaamd Donkey Kong.

It's a me, Miyamoto!
Arakawa ontving het merkwaardige spel en Nintendo of America stelde slechts één testexemplaar op in een café. De volgende morgen belde de café eigenaar dat de machine stuk was en toen Nintendo polshoogte ging nemen bleek dat de machine niet kapot was, maar dat er geen munten meer in de gleuf gestopt konden worden. Donkey Kong was een ongekend succes en één van de eerste spellen met een verhaal. In de game moet Jumpman (Mario’s naam in zijn jonge jaren) zijn vriendin Pauline (later Princess Peach) bevrijden. De grote aap klimt net zoals in de fim King Kong naar de hoogste wolkenkrabber van de stad om aan zijn belager te ontkomen. Universal Studios diende door de gelijkennisen met de film King Kong een aanklacht in tegen Nintendo. Nintendo won de rechtszaak, omdat bleek dat Universal de naam King Kong niet goed had vastgelegd. Universal Studios moest vervolgens een flinke schadevergoeding ophoesten. Het aantal Donkey Kong-orders steeg met een rap tempo en Nintendo en Shigeru Miyamoto hadden hun eerste succes in Amerika.

Donkey_Kong_end
Nintendo versloeg Universal Studios net zo gemakkelijk als dat Mario Donkey Kong versloeg

Voordat het hoofdpersonage in Donkey Kong de naam ‘Jumpman’ kreeg toegewezen, waren er twee andere namen die ieder door de ontwikkelteams gebruikt werden voor een bepaalde periode. Zo noemde Shigeru Miyamoto het personage tijdens de ontwikkeling van Donkey Kong ‘Mr. Video’, omdat Miyamoto het mannetje in zoveel mogelijk toekomstige videogames wilde gebruiken en dit daarom een generieke naam vond. Onlangs werd bekend dat voor de naam ‘Mr. Video’ de naam ‘Ossan’ gebruikt werd. Ossan is Japans voor ‘man van middelbare leeftijd.’ Uiteindelijk is gesettled op de naam Jumpan voor de arcade-game Donkey Kong om vervolgens te eindigen en te blijven bij de naam Mario.

De reden dat Mario een snor heeft, een pet draagt, een grote neus heeft en een tuinpak draagt, komt door de beperking van het aantal bruikbare pixels in de periode dat Mario is ontworpen. Shigeru Miyamoto gaf Mario een grote neus en een snor om zo geen mond en gelaatsuitdrukkingen weer te hoeven geven. Mario kreeg een pet zodat er geen haren, wenkbrauwen en voorhoofd aan te pas hoefde te komen. Daarnaast hoefde Mario’s haren op deze wijze niet te wapperen indien hij sprong. Het felgekleurde tuinpak is gebruikt om een duidelijk onderscheid te maken tussen de armen en de benen en de achtergrond van de levels.

ShigeruMiyamotoSmoking
Als jonge game-designer had Shigeru Miyamoto nog geen gezonde levensstijl

Ondanks dat Miyamoto en zijn collega’s doorgingen met het ontwerpen van arcade-games was Yamauchi nog steeds niet tevreden. Nintendo bracht de eerste handheld op de markt in de vorm van de Game & Watch, een digitale wekker met een ingebouwd spel. De Game & Watch serie werd wereldwijd goed ontvangen. Aangezien Gunpei Yokoi druk bezig was met het maken en bedenken van nieuwe Game & Watch modellen, zette Yamauchi een ander team aan het werk. Hij wilde een spelcomputer, maar dan één zonder ingebouwde games. Daarnaast mocht het apparaat drie jaar lang geen concurrentie hebben. Bovendien wilde Yamauchi de Game & Watch niet in gevaar brengen en daarom mocht het team niet samenwerken met Sharp.

Seal of Quality
In 1983 was het Nintendo gelukt om haar eerste cartridge-console te ontwikkelen. De Famicom was voorzien van een oude 6502 8-bit CPU. De processor stamde uit 1975 en was redelijk onbekend in Japan. Nintendo liet de chip produceren door Ricoh, een bedrijf dat voor de Famicom de eigen productiecapaciteit slechts 20% benutte en financiële problemen had. Het systeem bleek een schot in de roos, want zelfs als game-ontwikkelaars buiten Nintendo de Famicom kraakten, dan begreep men de programmeertaal van de processor niet. De ultieme manier om te voorkomen dat de markt overspoeld werd met slechte games, zoals dat met de Atari 2600 in Amerika gebeurde. Amerika was logischerwijs de volgende stap voor Yamauchi’s meesterzet.

FamicomNES
Links de Famicom, rechts de NES

Nintendo lanceerde de Westerse variant van de Famicom. Het Nintendo Entertainment System zag in 1985 het levenslicht. Het systeem werd verkocht met R.O.B., een mechanische robot. De Amerikaanse retailers hadden geen interesse in spelcomputers, maar wel in speelgoed en zo vermomde Nintendo de NES als een stuk speelgoed. In 1986 sloot Nintendo voor het eerst een deal met een ontwikkelaar buiten Japan: Rare Ltd.. Rare kreeg als eerste een licentie om games te maken voor Nintendo-hardware. Nintendo opende vervolgens de deuren voor andere ontwikkelaars en tegelijkertijd verzon men het Nintendo Seal of Quality principe. Het vormde de bouwsteen voor Yamauchi’s macht over de Amerikaanse videogame markt. In de handleiding van iedere Nintendo game stond dat men de kwaliteit van de titel waarborgde. Je kon met een gerust hart een spel kopen en er zeker van zijn dat het opstartte en minstens speelbaar was. Nintendo's mooie woorden waren een rookgordijn om het werkelijke 'Seal of Quality' te verhullen. Men ontwierp twee lock-out chips: de eerste werd in de NES gestopt, de tweede chip was in iedere cartridge verwerkt. Als de chip in de NES de chip in de cartridge niet detecteerde, dan startte het spel niet op. Third parties mochten games ontwikkelen, maar alleen Nintendo produceerde en distribueerde de cartridges. Nintendo kreeg veel kritiek, met name toen het bedrijven verbood om meer dan twee of drie games per maand te lanceren. Konami, Capcom en andere uitgevers richtte vervolgens allerlei bedrijfjes op zoals Palcom om toch games te mogen blijven maken. Nintendo’s marktaandeel bleef echter het grootst met games als Super Mario Bros. en The Legend of Zelda. Met deze krakers waren ze nagenoeg onverslaanbaar.

RareNintendoStart
Nintendo tekent voor het eerst met een derde partij buiten Japan. Op de foto staan, van links naar rechts, Joel Hochberg (Rare's zakenpartner in de Verenigde Staten), Chris Stamper (mede-oprichter van Rare) en Frank Ballouz, Howard Lincoln en Minoru Arakawa van Nintendo of America

Blue Blur
Ondanks dat het Nintendo gelukt was om zowel de third parties als de concurrentie op afstand te houden, bracht SEGA het NES-imperium ernstige schade toe met de snellere 16-bit Mega Drive in 1989. Nintendo ontwierp vervolgens de Super Nintendo en de eerste console-oorlog volgde. Sega en Nintendo smeten met geld voor de rechten van populaire games en Sega maakte Nintendo in reclames belachelijk. Gunpei Yokoi's Game Boy kon vooral rekenen op kritiek uit de blauwe hoek. De handheld met cartridges die in 1989 op de markt kwam, was gekenmerkt door het groene scherm. Al snel kreeg de Game Boy de bijnaam ‘groen-spinazie-scherm’ door de heftige marketing van Sega. Een deal die Nintendo achter het ijzeren gordijn sloot met een atoomonderzoeker in de Sovjet-Unie bracht hen nog dichter bij wereldoverheersing. De rechten voor de game Tetris kwamen in het bezit van Nintendo en de Game Boy werd een monsterhit. Ondanks dat men met de Super Nintendo een hevige tweestrijd uitvocht, was de Game Boy de ongeslagen kampioen op handheld gebied. Sega probeerde van alles zoals schermen met kleur tot draagbare versies van de eigen consoles, maar niets kon aan de Game Boy tippen.

Sega wilde Nintendo aftroeven door meer geweld, bloed en seks in spellen te stoppen. Nintendo of America werd ondertussen niet alleen geleid door Minoru Arakawa, maar ook door de gehaaide advocaat Howard Lincoln die eerder de rechtszaak met Universal Studios had beslecht. Lincoln sleepte Sega meerdere malen voor de rechter om naar eigen zeggen boze ouders te helpen. Het geruzie in de rechtszaal kreeg veel publiciteit en uiteindelijk lukte het tegenstanders van gewelddadige games om een leeftijdsclassificatie systeem door te voeren. De zogenaamde PEGI-rating is een gevolg van het juridisch geschil. Een groot aantal ouders liet Sega's games links liggen. De toekomst voor Nintendo lag nu open, maar het duurde lang voor men binnen Nintendo overeenstemming bereikte over de nieuwe strategie.

GunpeiGameboyPocket
In plaats van een kleurenscherm kreeg de Game Boy eerst een compacter design. Gunpei Yokoi toont trots de Game Boy Pocket

PlayStation
Yamauchi probeerde als eerste een toekomstige rivaal in toom te houden. Ken Kutaragi, een briljante Sony-ingenieur, had voor Nintendo een prachtige soundchip gemaakt. Het superieure geluid van de Super Nintendo was één van de wapens tegen Sega. Sony en Nintendo werkte vervolgens samen aan een CD-uitbreiding voor de Super Nintendo: de PlayStation.

Het PlayStation-project kwam in zwaar weer terecht door toedoen van beiden partijen. In een contract dat Sony met Nintendo sloot, stond dat alle licentie-inkomsten van CD-games naar Sony gingen. Dit betekende dat zelfs een groot gedeelte van de winst van toekomstige Nintendo-games in de zakken van Sony terecht zou komen. In plaats van dat Yamauchi de boel probeerde te sussen of een nieuw contract opstelde, zocht hij de confrontatie op. Nintendo sloot in het geheim een tweede contract met het Nederlandse bedrijf Philips voor een Super Nintendo CD-uitbreiding in ruil voor Mario- en Zelda-licenties. Sony toonde vol trots de Nintendo PlayStation in 1991 op de CES, niet wetende dat Nintendo een deal had gesloten met Philips. Een dag na de onthulling van de PlayStation liet Nintendo weten niet met Sony in zee te gaan, maar met Philips. Men gebruikte echter wel dezelfde technologie. Sony’s toenmalige president Norio Ohga was woest en Ken Kutaragi kreeg de opdracht om een nieuwe PlayStation te bouwen. Een console met 3D-graphics en ondersteuning voor CD's. De Philips CD-versie van de Super Nintendo werd nooit uitgebracht werd en de Philips CD-i flopte, waarna het Nederlandse bedrijf interesse verloor in games.
Next articleVerkoopcijfers Japan 8/11 - 14/11 2010 Previous articleActivision sluit Budcat Creations

Reacties van gebruikers

Avatar
Paul | 17 november 2010 00:18 | #192742
Leuk verhaal Smile
Avatar
Jerone | 17 november 2010 00:33 | #192743
En nu is er de nieuwe dreiging, genaamd Apple.
Avatar
!!Luigi!! | 17 november 2010 08:51 | #192748
Heel erg leuk en interessant stukje! Staan een hoop dingen in die ik niet wist. Daar hou ik wel van Smile
Avatar
aprvdb | 17 november 2010 11:07 | #192754
meende dat ik wel redelijk veel wist van nintendo maar hier staan toch nog weer dingen in die ik niet wist :o goed stuk!
Avatar
Hyrule_Hero | 17 november 2010 14:21 | #192766
Leuk stukje!
Avatar
Snader | 17 november 2010 14:54 | #192770
collapse
@Marcel: Ook dit artikel mag je nog eens door de spellingscontrole halen. Er zitten minstens 3 fouten in.
Avatar
Volvagia | 17 november 2010 15:01 | #192771
Reactie op post #192770 van Snader
wat ben jij een ongelooflijke vent zeg. ga je hier nu gewoon vrolijk verder met je irritante verbeteropmerkingen? zon reactie op een geweldig artikel....respectloos.
Avatar
Vikman | 17 november 2010 20:13 | #192779
Echt een fantastisch artikel, erg leuk om te lezen. Ik vond vooral het stuk mooi over het feit dat Nintendo de NES samen met R.O.B releasde als een stuk speelgoed op de VS markt XD. Nintendo doet er alles aan om in leven te blijven, maar als je lijkt hoe het gaat qua succes en fails, ben ik band dat Nintendo met een echt HEEl verassende console moet komen om Sony, Kleinesoftware en toekomstige concurrent Appel te slim af te zijn. Allemaal zullen ze de casualmarkt betreden.

Ook doet het me pijn te lezen hoeveel Rare ooit betekende voor Nintendo en aan te zien wat er nu van ze over gebleven is (kugh kugh, Kinect en avatars)
Avatar
dw4 | 17 november 2010 20:14 | #192780
leuk om te lezen Smile
Avatar
Ruben | 17 november 2010 20:16 | #192781
Zeer leuk verhaal inderdaad! Met leuke weetjes, zoals de kapstokken van Miyamoto Very Happy

Plaats een reactie

Log in of registreer een account om een reactie te kunnen plaatsen.